رضا مختاري / محسن صادقي
مقدمه 30
رؤيت هلال ( فارسي )
ذخيرة العباد ميرزاى شيرازي از آن استقبال نشد ومورد توجه گستردهء فقيهان ومراجع بعدى قرار نگرفت . ( 9 ) تقريبا تمام مباحث مختلف رؤيت هلال در اين بخش به گونهاى مطرح شده است ؛ هر چند برخى فقط به يك مسأله از مسائل مهم هلال پرداختهاند . مثلا مصابيح علامهء بحر العلوم رحمه اللّه تنها بحث رؤيت هلال پيش از زوال وپس از زوال را مطرح كرده است . نيز آية الله شهيد سيد محمّد باقر صدر قدّس سرّه عمدة به مسأله عدم لزوم اتّحاد آفاق وتأييد نظريهء استادش آية الله خويى قدّس سرّه در اين زمينه پرداخته است . همچنين آية الله شهيد سيد محمّد صدر رحمه اللّه بيشتر به مسألهء قول هيوى در رؤيت هلال ونيز نقد ونظر دو استادش آية الله خويى وشهيد آية الله سيد محمّد باقر صدر مبنى بر عدم لزوم اتّحاد آفاق توجه نشان داده است . بسيارى از منابع اين بخش ، هر كدام ويژگى وامتيازى دارد . مثلا مرحوم سيد محمّد مجاهد در مناهل ومصابيح از لحاظ بررسى وتتبّع أقوال در رؤيت هلال بىنظير است « 1 » ، واز اين جهت جايگزين خوبى براي مفتاح الكرامة در اين مبحث است . چون مفتاح الكرامة كتاب صوم ورؤيت هلال را فاقد است . نيز نجعهء محقق شوشترى از لحاظ بررسى أحاديث مسأله ونقد انظار پيشينيان ، بىمانند است . مسألهء نماز وروزه در قطبين ومناطق نزديك به قطبين نيز ظاهرا نخست بار در عروه وسپس در منابع بعدى به خصوص شروح وحواشي عروه مطرح شده است كه اين مطالب را نيز در اين بخش گنجانيدهايم . گفتنى است كساني كه به مسائل هيوى ونجومى آگاهى كامل داشتهاند سخنشان از دقّت وپختگى خاصّى برخوردار است ، مانند سيد أبو تراب خوانسارى در شرح نجاة العباد ومولى احمد نراقى در مستند . برخى كه از اين علم بىبهره بودهاند دچار لغزشهاى بزرگى شدهاند مانند شيخ يوسف بحراني رحمه اللّه در حدائق .
--> ( 1 ) . سيد محمّد مجاهد مناهل را بعد از وفات پدر بزرگوارش صاحب رياض ، ومصابيح را در دوران حيات ايشان نوشته است ؛ زيرا از ايشان در مصابيح با دعاى « دام ظلّه العالي » ودر مناهل با دعاى « قدّس سرّه » ياد كرده است .